" /> Tổng hợp video - phương pháp can thiệp ABA phần 1. – CLB Mẹ Cún

Tổng hợp video - phương pháp can thiệp ABA phần 1.

Thực ra mẹ Cún muốn làm Vietsub cho các video nước ngoài để các mẹ xem tiện hơn nhưng việc làm Vietsub mất khá nhiều thời gian nên mẹ Cún sẽ trích video và nói qua về nội dung của từng video trong bài viết này nhé!

Đây là bài viết tổng hợp video về phương pháp can thiệp ABA cho bé. ABA là viết tắt của từ applied behavior analysis ( can thiệp dựa trên phân tích hành vi ). Có rất nhiều ý kiến trái chiều về phương pháp này. Tất nhiên, mỗi bé khác nhau sẽ đáp ứng tốt với những phương pháp khác nhau. Và chúng ta không chỉ áp dụng một phương pháp can thiệp để dạy cho một bé. Để can thiệp tốt cho bé, là những bậc phụ huynh điều quan trọng nhất là chúng ta sẵn sàng học hỏi, chọn ra những điều phù hợp và có lợi nhất cho bé. Suy nghĩ của mẹ Cún về phương pháp ABA, là phương pháp can thiệp giúp bé có những đáp ứng đúng trong hoàn cảnh nhất định và giúp bé học được nhiều kỹ năng, xong phương pháp này đặt bé vào vai người bị động nên các mẹ cần cân nhắc kỹ để kết hợp giờ ABA với những giờ học floor time hay Son-rise... cùng các liệu pháp về dinh dưỡng, vận động, kích thích trí não..... để giúp bé cân bằng, chủ động hơn.

 1. Tổng quan về ABA:

                                                                                                                                                               Đây là video phân tích về cách thưởng cho bé trong phương pháp DT. Phần thưởng có thể là bất cứ thứ gì tăng sự yêu thích của bé đối với hành vi tốt. Chúng ta sử dụng phần thưởng như là một cách ra dấu cho bé biết rằng bé đã làm đúng và  khuyến khích bé tiếp tục có làm đúng. Có vô số cách để bạn có thể thưởng cho bé. Đầu tiên, nếu bạn vẫn phân vân không biết bé thích gì thì đồ ăn, đồ uống sẽ là lựa chọn tuyệt vời. Hoặc phần thưởng là thể là đồ chơi bé yêu thích, stickers, một hoạt động thể chất như là cho bé nhảy trên gối hay, hay ôm bé vào lòng.... Bất cứ điều gì bé thích đều có thể trở thành phần thưởng. Phần thưởng cũng có thể là " không phải làm gì đó" hoặc là kết thúc nhiệm vụ. Rất nhiều bé cảm thấy thích thú việc cô giáo bỏ giáo cụ khỏi bàn hoặc ném những câu đố đi. ( giống như trong clip khi bé làm đúng cô giáo hô lên tuyệt vời rồi xô mọi thử trên bàn đi, sau đó nói với bé : mình cùng đi chơi đi )
Một loại phần thưởng quan trọng khác là lời khen. Khác với các phần thưởng trên, phần lớn các bé tự kỷ không hứng thú với lời khen. Nhưng như đã nói, chúng ta cần dạy bé cách thưởng thức lời khen vì  điều đó là cần thiết trong cuộc sống. Bởi thể lời khen luôn phải đưa ra cùng phần thưởng khác. 
Loại phần thưởng cuối cùng mà clip có bàn đến là những vật nhỏ để đếm ( counters hoặc token ). Để kiếm càng nhiều điểm hơn thì bé cần tập trung lâu hơn để hoàn thành nhiều hơn nhiệm vụ. Ví dụ khi cho bé ghép tranh, nếu bé có thể ghép hết thì bé sẽ có được đủ bộ đếm chẳng hạn.
Để phần thưởng có hiệu quả nhất thì cần ghi nhớ một số điểm sau. Phần thưởng phải khác nhau mỗi lần và mức độ thưởng cũng tùy vào mức độ đáp ứng của bé tránh bé nhàm chán với phần thưởng. Vậy nên khi bé chơi tự do chúng ta luôn luôn quan sát và ghi lại những gì bé thích để liên tục thay đổi phần thưởng. Thứ hai, phần thưởng phải ngay lập tức sau khi bé làm đúng để bé nhận diện chính xác mình được thưởng vì điều gì. Và phần thưởng phải luôn đi cùng với lời khen.

Bài viết được quan tâm:

Hướng dẫn dạy bé toán dot, phát triển khả năng não phải cho bé.

3. Nhắc nhở:

Video này nói về các cách nhắc nhở, gợi ý bé khi bé chưa biết cách hồi đáp đúng và việc loại bỏ việc nhắc bé một cách có hệ thống. " Nhắc nhở, gợi ý " là việc giáo viên đưa ra kích thích để chắc chắn rằng bé sẽ làm đúng. Ví dụ khi cùng bé ghép hình, giáo viên có thể chỉ tay vào chỗ bé cần đặt miếng ghép giúp bé đặt đúng vị trí. Hoặc khi dạy bé đánh răng thì giáo viên cầm tay bé để giúp bé dùng bàn chải đúng cách. Có vô số cách để giúp bé. Bây giờ chúng ta cùng tìm hiểu một vài cách chính:

- Giúp bé bằng tác động vật lý: nói một cách đơn giản là cầm tay chỉ việc cho bé. Ví dụ cô giáo cầm tay bé để luồn ren ....

- Giúp bé bằng cách làm mẫu: cô giáo làm mẫu cho bé để bé quan sát và bắt chước. Ví dụ cô giáo làm mẫu bốn sữa cho búp bê sau đó để bé bắt chước theo. ( Có thể cô giáo vừa làm mẫu vừa trợ giúp một chút bằng tay cho bé )

- Sử dụng cử chỉ: cử chỉ là một cách nhắc nhở khác để giúp bé. Ví dụ cô giáo nói sờ màu vàng và chỉ tay vào thẻ màu vàng đúng.

( lưu ý trong video cô giáo đang để thẻ gần camera để chúng ta có thể xem, nhưng trên thực tế khi dạy trẻ chúng ta cần xếp thẻ sao cho khả năng con làm đúng nhiều nhất. Có thể bằng cách đặt thẻ đúng gần con nhất so với các thẻ khác )

 - Hướng dẫn bằng lời nói: ví dụ khi chơi với bé, bạn có thể nói trực tiếp từ mà bạn muốn bé nói, hành động mà bạn muốn bé làm. 

Giảm mức độ hướng dẫn: khi bé bắt đầu học một kỹ năng mới , chúng ta giúp bé nhiều nhất. Sau khi bé dần thành thạo, chúng ta sẽ giảm sự giúp đỡ đi. Hãy tưởng tượng bạn dạy bé cách chải đầu. Đầu tiên bạn sẽ cầm tay bé để đưa lược lên chải đầu, sau đó bạn không cầm tay nữa mà làm mẫu. Tiếp đó bạn không làm mẫu nữa mà chỉ đơn giản đưa lược cho bé và chỉ lên đầu, khi bé đã làm được bạn có thể đưa lược cho bé và cho bé xem hình chải đầu, và cuối cùng đưa lược cho bé và chờ bé chải đầu.  Chúng ta cần giảm bớt sự giúp đỡ một cách nhanh nhất có thể để tránh bé phụ thuộc vào sự giúp đỡ của chúng ta. Tuy nhiên cũng cần tránh việc chúng ta nghĩ bé có thể làm với ít sự giúp đỡ hơn nhưng lại bé lại không làm được. 

Việc giảm dần sự giúp đỡ có thể bắt đầu bằng cách giảm lực ở tay dần dần khi dùng tay hướng dẫn bé làm hoặc giảm sự hướng dẫn bằng lời nói. Chúng ta có thể thử giảm bớt 1 mức độ hướng dẫn bé khi cảm thấy bé có thể làm được. Nếu bé vẫn chưa làm được thì quay lại với mức độ trên.

 Nên nhớ rằng sẽ vô nghĩa khi cúng ta dạy bé một kỹ năng mà bé chỉ thực hiện khi có sự giúp đỡ. Ngay từ đầu khi bắt đầu với kỹ năng mới, chúng ta cần nghĩ đến việc dần dần loại bỏ sự giúp đỡ để bé tự làm.

 

4. Tổng quát hóa các kỹ năng:

Tổng quát hóa kỹ năng là khi bé học được 1 kỹ năng và sử dụng nó linh hoạt, rộng rãi trong cuộc sống hàng ngày. Ví dụ bé có thể ngồi đếm các hình khối cùng cô giáo, cũng có thể đếm nguyên vật liệu khi cùng ba mẹ nấu ăn. Bé có thể trả lời câu hỏi khi ngồi mặt đối mặt với cô giáo trong phòng kín cũng có thể trả lời câu hỏi của bất kỳ người lạ nào khi đang chơi trong công viên. Bé không bị bó hẹp trong như khi bị kiểm soát để can thiệp. Việc khái quát hóa các kỹ năng là vô cùng cần thiết để bé có thể thành công trong cuộc sống hàng ngày. 

Không thể xem là thành công khi bé đã làm được 1 kỹ năng mới cho đến khi bé có thể thực hiện điều đó ở bất cứ đâu như lớp học, ở nhà, ở công viên ....cùng cô giáo, bạn bè, gia đình, người than, người lạ .... Hoặc bé có thể thực hiện 1 kỹ năng với các loại giáo cụ, dụng cụ khác nhau. 

Ví dụ khi bé học nhận diện cảm xúc : bé có thể nhìn vào hình để nhận ra khuân mặt vui, buồn, cáu giận, cũng có thể nhận diện vui, buồn, cáu giận trên khuân mặt người thật, và có thể thể hiện cảm xúc trên khuân mặt mình. Tương tự khi học đếm, đầu tiên cô và bé đếm hình khối, sau đó đếm các thứ khác...Bé cũng có thể đáp ứng với những từ ngữ khác nhau như khi chúng ta muốn bé tìm thẻ màu đỏ, sờ tay vào thẻ màu đỏ, với thẻ màu đỏ ...Hoặc như khi chơi giả vai, chúng ta thiết lập một tình huống và kết thúc việc chơi giả vai bé cũng có thể tự tạo ra một tình huống.

Việc tổng quát hóa kỹ năng cần được ghi vào kế hoạch dạy trẻ ngay từ đầu. Bạn cần biết bé đang ở giai đoạn nào. Có bé có thể tiến hành hoạt động khái quát hóa ngay nhưng có bé cần thời gian để tự mình thực hiện được 1 kỹ năng nào đó một cách độc lập đã. Nhớ rằng, kế hoạch không thể kết thúc khi kỹ năng của bé chưa được tổng quát hóa.

 

Qua phần này hẳn các mẹ đã có những thông tin cơ bản về kỹ thuật DT trong can thiệp ABA và có thể thực hành dạy bé luôn rồi. Hẹn gặp lại các mẹ ở các tuần tiếp theo. Chúc mẹ và bé có những giây phút tuyệt vời.

...........................

Hiện mẹ Cún đang phát triển một kênh mới để các ba, các mẹ làm ăn, buôn bán có cơ hội giao lưu, học hỏi tách biệt với clbmecun.com.  Đó là cunglaman.com và mẹ Cún hoạt động với tư cách thím Jolie, có thể hơi khác một chút nhưng mong mọi người ủng hộ ạ. Facebook của thím Jolie tại đây ạ

Bài viết được quan tâm:



Older Post Newer Post